أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
26
قانون ( فارسى )
نخست : سن نمو كه آن را سن آغازى مىنامند و اين مرحله تا نزديك سى سالگى است . دوم : سن وقوف يا ركود « 46 » كه آن را سن جوانى « 46 » خوانند و تا مرز سى و پنج تا چهل سالگى ادامه دارد . سوم : سن فرودى « 47 » كه با بقاء قوه قرين است و آن سن نوپيران « 47 » است و تا مرز شصت سالگى دوام دارد . چهارم : سن فرودى كه با پيدايش ناتوانى قرين است و آن سن پيرى است تا پايان زندگى . سن نمو پنج مرحله دارد : 1 - سن طفوليت ( بچگى ) و آن زمانى است كه نوزاد هنوز قدرت برخاستن و حركت دادن اندام را ندارد . 2 - سن صباوت ( خردسالى ) كه در آن طفل پا مىگيرد ولى هنوز استوار نيست و آن زمانى است كه هنوز افتادن دندانها ( شيرى ) و روئيدن دندانها ( دائمى ) شروع نشده است . 3 - سن نشو و نما كه مرحلهاى است بعد از نيرو گرفتن و رويش دندانها و پيش از بلوغ . 4 - سن نوجوانى و آن تا زمانى است كه جوش در صورت ظاهر مىشود . 5 - سن جوانى كه بعد از نوجوانى است تا زمانى كه نمو متوقف مىگردد . مزاج در مراحل پنجگانه خردسالان ( از روز تولد تا دوران جوانى ) از لحاظ گرمى مزاج نزديك به حالت معتدل و از لحاظ رطوبت مزاج از حد معتدل پا فراتر نهادهاند . نظريه اطباء پيشين درباره گرممزاجى خردسالان و جوانان باهم اختلاف دارد . برخى برآنند كه گرمى مزاج خردسالان بيشتر است و به اين جهت نمو آنها سريعتر انجام مىگيرد و اعمال طبيعى زيستى از قبيل اشتها و هضم بيشتر است و تداوم زيادترى دارد و علاوه بر آن حرارت غريزى كه ناشى از مايع منى است در مرحله خردسالى به منشاء نزديكتر و مجتمعتر است . « 48 »
--> ( 46 ) - نسخه انگليسى : من كمال ( Maturity ) ( 47 ) - نسخه انگليسى : ميانسالى ( Middle age ) ( 48 ) - نسخه انگليسى : و علاوه بر آن ، حرارت غريزى كه اساسا از منى ناشى مىشود تا حدودى از افرادى كه در من كمال هستند تازهتر و افزونتر است .